Rozdział 13
Szkolenie i egzaminowanie
Art. 101. Osoba ubiegająca się o uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym albo tramwajem
może rozpocząć szkolenie najwcześniej 3 miesiące przed osiągnięciem wieku wymaganego do
uzyskania prawa jazdy albo pozwolenia, a jeżeli osobą tą jest uczeń szkoły, której program
nauczania obejmuje szkolenie osób ubiegających się o prawo jazdy, okres ten wynosi 12 miesięcy.
Art. 102. 1. Szkolenie osoby ubiegającej się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdem
silnikowym albo tramwajem jest prowadzone:
1 w formie kursu - w ośrodku szkolenia kierowców;
2 w formie zajęć szkolnych dla uczniów - przez szkołę, w której programie nauczania jest
przewidziane uzyskanie umiejętności kierowania pojazdem silnikowym.
2. Ośrodek szkolenia kierowców może być prowadzony przez:

1 przedsiębiorcę;
2 jednostkę wojskową - w zakresie szkolenia żołnierzy na potrzeby Sił Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej;
3 jednostkę resortu spraw wewnętrznych - w zakresie szkolenia osób na potrzeby resortu.
Art. 103. 1. Działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest
działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie
działalności gospodarczej i wymaga uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących
ośrodek szkolenia kierowców.
2. Ośrodek szkolenia kierowców może prowadzić przedsiębiorca:
1 który posiada siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2 w stosunku do którego nie została otwarta likwidacja lub nie ogłoszono upadłości;
3 który nie był prawomocnie skazany za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści
majątkowej lub przestępstwo przeciwko dokumentom - dotyczy osoby fizycznej lub
członków organów osoby prawnej;
4 który posiada warunki lokalowe, wyposażenie dydaktyczne, plac do wykonywania
manewrów oraz co najmniej jeden pojazd przystosowany do nauki jazdy;
5 który gwarantuje przeprowadzenie szkolenia zgodnie z jego szczegółowymi warunkami;
6 który zatrudnia co najmniej jednego instruktora lub sam jest instruktorem.
3. Organem właściwym do prowadzenia rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia
kierowców jest starosta właściwy ze względu na miejsce wykonywania działalności objętej wpisem.
4. W przypadku gdy przedsiębiorca wykonuje działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, w
jednostkach organizacyjnych położonych na obszarze różnych powiatów, jest obowiązany uzyskać
wpis w odrębnych właściwych rejestrach na każdą z tych jednostek.
5. Wpis do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców jest dokonywany
na wniosek przedsiębiorcy zawierający następujące dane:
1 firmę przedsiębiorcy;
2 numer w rejestrze przedsiębiorców albo ewidencji działalności gospodarczej oraz numer
identyfikacji podatkowej (NIP), o ile przedsiębiorca taki numer posiada;
3 adres zamieszkania lub siedziby przedsiębiorcy;
4 adres ośrodka szkolenia kierowców;
5 zakres prowadzonego szkolenia;
6 imiona i nazwiska instruktorów wraz z numerami ich uprawnień.
6. Wraz z wnioskiem przedsiębiorca składa oświadczenie następującej treści:
“Oświadczam, że:
1 dane zawarte we wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek
szkolenia kierowców są kompletne i zgodne z prawdą;
2 znane mi są i spełniam warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie
prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, określone w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. -
Prawo o ruchu drogowym.”.
7. Oświadczenie powinno również zawierać:
1 firmę przedsiębiorcy oraz jego siedzibę i adres albo adres zamieszkania;
2 oznaczenie miejsca i datę złożenia oświadczenia;
3 podpis osoby uprawnionej do reprezentowania przedsiębiorcy, ze wskazaniem imienia i
nazwiska oraz pełnionej funkcji.
8. W rejestrze przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców umieszcza się dane, o
których mowa w ust. 5, z wyjątkiem adresu zamieszkania, jeżeli jest on inny niż adres siedziby.
9. Jednostka wojskowa lub jednostka resortu spraw wewnętrznych mogą prowadzić szkolenie w
zakresie wskazanym odpowiednio w art. 102 ust. 2 pkt 2 i 3, po spełnieniu wymagań, o których
mowa w ust. 2 pkt 4.
10. Szkoła może prowadzić szkolenie, o którym mowa w art. 102 ust. 1 pkt 2, po spełnieniu
wymagań, o których mowa w ust. 2 pkt 4.
Art. 103a. (uchylony).
Art. 104. 1. Starosta wydaje decyzję o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę ośrodka szkolenia
kierowców, skreślając przedsiębiorcę z rejestru działalności regulowanej, jeżeli przedsiębiorca:
1 złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 103 ust. 6, niezgodne ze stanem faktycznym;
2 nie usunął naruszeń warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie
prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców w wyznaczonym przez starostę terminie;
3 rażąco naruszył warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia
ośrodka szkolenia kierowców.
2. Rażącym naruszeniem warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie
prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest:
1 szkolenie niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia;
2 wydanie niezgodnie ze stanem faktycznym zaświadczenia o ukończeniu szkolenia.
3. W przypadku wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodki
szkolenia kierowców, ponowny wpis do rejestru działalności regulowanej w tym zakresie może
nastąpić wyłącznie na zasadach określonych w art. 72 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie
działalności gospodarczej.
Art. 105. 1. Szkolenie osoby ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym albo
tramwajem jest prowadzone przez instruktora, z zastrzeżeniem ust. 3.
2. Instruktorem jest osoba, która:
1 ma co najmniej wykształcenie średnie;
2 posiada, przez okres co najmniej 3 lat, uprawnienie do kierowania pojazdami rodzaju
objętego szkoleniem;
3 przedstawiła orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania
pojazdem oraz orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do
kierowania pojazdem;
4 ukończyła kurs kwalifikacyjny;
5 zdała egzamin przed komisją powołaną przez wojewodę;
6 nie była karana wyrokiem sądu lub orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń za
przestępstwo lub wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym;
7 została wpisana do ewidencji instruktorów.
3. Szkolenie w zakresie udzielania pierwszej pomocy jest prowadzone przez osobę, która spełnia
warunki określone w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie
Medycznym.
Art. 106. 1. Starosta dokonuje wpisu osoby do ewidencji instruktorów, jeżeli spełnia ona warunki
określone w art. 105 ust. 2 pkt 1-6, i wydaje jej legitymację instruktora na okres wynikający z
terminów badań, o których mowa w art. 122 ust. 2.
2. Instruktor podlega kontrolnym badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym, o których
mowa w art. 122 ust. 2 i art. 124 ust. 2.
3. Instruktor jest obowiązany posiadać w czasie szkolenia legitymację instruktora i okazywać ją na
żądanie.
Art. 107. 1. Starosta skreśla instruktora z ewidencji, jeżeli instruktor:
1 nie spełnia warunków określonych w art. 105 ust. 2 pkt 1-6;
2 nie przedstawił orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania
pojazdem lub orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych
do kierowania pojazdem;
3 nie zdał egzaminu, o którym mowa w art. 108 ust. 2 pkt 2, w wyznaczonym terminie;
4 dopuścił się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia.
2. W przypadku skreślenia instruktora z ewidencji z przyczyny określonej w ust. 1 pkt 4, ponowny
wpis do ewidencji nie może być dokonany wcześniej niż po upływie 2 lat od dnia, w którym decyzja
o skreśleniu stała się ostateczna.
Art. 108. 1. Nadzór nad szkoleniem sprawują:
1 starosta - w zakresie szkolenia prowadzonego przez przedsiębiorcę;
2 odpowiedni organ podległy Ministrowi Obrony Narodowej właściwy w sprawach transportu
i ruchu wojsk - w zakresie szkolenia prowadzonego przez jednostkę wojskową;
3 odpowiedni organ resortu spraw wewnętrznych - w zakresie szkolenia prowadzonego przez
jednostkę tego resortu;
4 organ właściwy do wykonywania nadzoru pedagogicznego - w zakresie szkolenia
prowadzonego przez szkołę.
2. Organ sprawujący nadzór może w szczególności:
1 kontrolować dokumentację i działalność związaną ze szkoleniem;
2 wyznaczyć termin usunięcia naruszeń warunków wykonywania działalności.
3. W przypadku uzasadnionych wątpliwości co do wiedzy i umiejętności instruktora, starosta może
skierować go na egzamin, o którym mowa w art. 105 ust. 2 pkt 5:
1 z urzędu;
2 na wniosek organu sprawującego nadzór, o którym mowa w ust. 1 pkt 2-4.
Art. 109. 1. Egzamin państwowy sprawdzający kwalifikacje osoby ubiegającej się o uprawnienie do
kierowania pojazdem oraz osoby, o której mowa w art. 114, przeprowadza egzaminator zatrudniony
przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego:
1 na podstawie umowy o pracę - w zakresie wszystkich kategorii prawa jazdy;
2 na podstawie umowy zlecenia - w zakresie pozwolenia do kierowania tramwajem.
2. Egzamin państwowy jest organizowany w:
1 wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego - w zakresie wszystkich kategorii prawa jazdy;
2 przedsiębiorstwie komunikacji publicznej, upoważnionym przez starostę - w zakresie
pozwolenia do kierowania tramwajem.
3. Egzamin państwowy w zakresie wszystkich kategorii prawa jazdy jest przeprowadzany w mieście
wojewódzkim lub w zależności od potrzeb w mieście na prawach powiatu, albo w mieście, w którym
do dnia 31 grudnia 1998 r. funkcjonował wojewódzki ośrodek ruchu drogowego.
4. Sprawdzenia kwalifikacji osoby ubiegającej się o kartę rowerową lub motorowerową dokonują:
1 nauczyciel wychowania komunikacyjnego uprawniony przez dyrektora szkoły;
2 policjant posiadający specjalistyczne przeszkolenie z zakresu ruchu drogowego;
3 egzaminator.
Art. 110. 1. Egzaminatorem może być osoba, która:
1 (uchylony);
2 posiada wykształcenie wyższe;
3 posiada prawo jazdy kategorii B przez okres co najmniej 6 lat oraz uprawnienie do
kierowania pojazdami rodzaju objętego egzaminowaniem przez okres co najmniej 1 roku;
4 przedstawiła orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania
pojazdem oraz orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do
kierowania pojazdem;
5 nie była karana wyrokiem sądu lub orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń za
przestępstwo lub wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym;
6 ukończyła kurs kwalifikacyjny w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego;
7 uczestniczyła w 7 egzaminach państwowych w charakterze obserwatora oraz przeprowadziła
co najmniej 3 takie egzaminy pod kierunkiem egzaminatora wyznaczonego przez
dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego i uzyskała pozytywną opinię;
8 zdała egzamin przed komisją weryfikacyjną powołaną przez:
9 ministra właściwego do spraw transportu - w zakresie sprawdzania kwalifikacji na
wszystkie kategorie prawa jazdy, z wyjątkiem kategorii T,
10 starostę - w zakresie sprawdzania kwalifikacji na prawo jazdy kategorii T lub pozwolenie do
kierowania tramwajem;
11 daje rękojmię należytego wykonywania swoich obowiązków;
12 została wpisana do ewidencji egzaminatorów prowadzonej przez marszałka województwa.
2. Wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 6 i 7, nie stosuje się do egzaminatora osoby
ubiegającej się o prawo jazdy kategorii T lub o pozwolenie do kierowania tramwajem.
Art. 110a. 1. Egzaminator zobowiązany jest do:
1 rzetelnego i bezstronnego wykonywania powierzonych zadań;
2 rozwijania wiedzy zawodowej i podnoszenia kwalifikacji;
3 godnego zachowania w czasie wykonywania obowiązków.
2. Egzaminator zatrudniony w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego nie może jednocześnie
prowadzić szkoleń dla kandydatów na kierowców, szkoły nauki jazdy ani być jej właścicielem lub
współwłaścicielem.
3. Egzaminator w czasie wykonywania obowiązków zawodowych podlega ochronie przysługującej
funkcjonariuszowi publicznemu.
Art. 111. 1. Marszałek województwa dokonuje wpisu osoby do ewidencji egzaminatorów, jeżeli
spełnia ona warunki określone w art. 110 ust. 1 pkt 2-9.
2. Dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego wydaje na okres wynikający z terminów
badań, o których mowa w art. 122 ust. 2 i art. 124 ust. 2, legitymację egzaminatora osobie, o której
mowa w ust. 1, zatrudnionej w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego.
3. Egzaminator podlega kontrolnym badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym, o których
mowa w art. 122 ust. 2 i art. 124 ust. 2.
4. Egzaminator zatrudniony w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego podlega corocznie
szkoleniu organizowanemu przez dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego.
5. Egzaminator jest obowiązany posiadać w czasie prowadzenia egzaminów legitymację
egzaminatora oraz okazywać ją na żądanie.
Art. 112. 1. Nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych sprawuje marszałek
województwa.
2. Organ sprawujący nadzór może w szczególności:
1 kontrolować dokumentację i działalność związaną z egzaminowaniem;
2 przerwać lub unieważnić egzamin państwowy prowadzony niezgodnie z przepisami;
3 w razie stwierdzenia rażących uchybień zawiesić działalność odpowiedniej jednostki w
zakresie prowadzenia egzaminów państwowych - do czasu usunięcia uchybień;
4 w uzasadnionych przypadkach skierować egzaminatora na egzamin, o którym mowa w art.
110 ust. 1 pkt 8.
Art. 113. 1. Marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji, jeżeli:
1 nie spełnia warunków określonych w art. 110 ust. 1 pkt 2-9;
2 nie odbył okresowego szkolenia;
3 nie przedstawił orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania
pojazdem lub orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych
do kierowania pojazdem;
4 nie zdał egzaminu, o którym mowa w art. 110 ust. 1 pkt 8, w wyznaczonym terminie;
5 naruszył zasady egzaminowania.
2. W przypadku skreślenia egzaminatora z ewidencji z przyczyny określonej w ust. 1 pkt 5, ponowny
wpis do ewidencji nie może być dokonany wcześniej niż po upływie 2 lat od dnia, w którym decyzja
o skreśleniu stała się ostateczna.
Art. 114. 1. Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega:
1 osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty:
2 w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji,
3 na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów
otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1;
4 osoba ubiegająca się o:
5 przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres
przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji,
6 zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem, którego była
pozbawiona na okres przekraczający 1 rok.
2. Zadanie i kompetencja określone w ust. 1 pkt 1 nie mogą być powierzone w drodze porozumienia
gminie. Przepis ten nie dotyczy powiatu warszawskiego.
3. W stosunku do osób, o których mowa w art. 97 ust. 3, decyzję o skierowaniu na kontrolne
sprawdzenie kwalifikacji, w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1, wydaje marszałek
województwa mazowieckiego.
4. W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania
pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do
rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.
Art. 115. 1. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej, uwzględniając konieczność właściwego
przygotowania osób ubiegających się o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami oraz
zapewnienie obiektywnego sprawdzenia ich kwalifikacji, określi, w drodze rozporządzenia:
1 wymagania w stosunku do podmiotów prowadzących szkolenie w zakresie wyposażenia
dydaktycznego, warunków lokalowych, placu manewrowego, pojazdów przeznaczonych
do szkolenia;
2 wymagania w stosunku do podmiotów prowadzących egzaminy państwowe w zakresie
wyposażenia, warunków lokalowych, placu manewrowego i pojazdów przeznaczonych
do egzaminowania;
3 program szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami
silnikowymi, tramwajami oraz kandydatów na instruktorów i egzaminatorów;
4 warunki i tryb:
5 uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi i tramwajami, szkolenia
i egzaminowania osób ubiegających się o te uprawnienia lub podlegających
sprawdzeniu kwalifikacji oraz wzory dokumentów z tym związanych,
6 szkolenia i egzaminowania kandydatów na instruktorów i egzaminatorów, pracy komisji
egzaminacyjnych oraz wzory dokumentów z tym związanych;
7 wzór wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodki szkolenia
kierowców oraz wzór zaświadczenia potwierdzającego wpis przedsiębiorcy do tego rejestru.
2. Minister właściwy do spraw transportu, uwzględniając koszty związane z prowadzeniem
egzaminów sprawdzających kwalifikacje oraz koszty związane z wydawaniem dokumentów, określi,
w drodze rozporządzenia:
1 wysokość opłat za sprawdzenie kwalifikacji kandydatów na instruktorów i instruktorów oraz
wysokość wynagrodzenia członków komisji sprawdzających ich kwalifikacje;
2 wysokość opłat za sprawdzenie kwalifikacji osób ubiegających się o wydanie uprawnienia do
kierowania pojazdami lub podlegających sprawdzeniu kwalifikacji;
3 wysokość stawek wynagrodzenia egzaminatorów zatrudnionych na podstawie umowy
zlecenia;
4 wysokość opłat za wydanie prawa jazdy, pozwolenia do kierowania tramwajem, legitymacji
instruktora i egzaminatora;
5 wysokość opłat za sprawdzenie kwalifikacji kandydatów na egzaminatorów i egzaminatorów
oraz wysokość wynagrodzenia członków komisji sprawdzających ich kwalifikacje.